Dagboek van mijn fietstocht naar Lapland in 1970
4e week: De poolcirkel bereikt
door Jan Boonstra
23 juni Lahti km.: 1511
Het was een voorspoedige terugreis met de trein vanuit Leningrad. Stephe en ik hadden een hele wagon voor ons alleen, met twee "stewardessen" en van Viborg tot de grens nog twee douanebeambten. In Lahti ontmoette ik vanmiddag een Duitser, die gek is op Finland en er al heel vaak geweest is. Hij heeft mij veel interessante dingen verteld over communistisch China en over Peking; hij is er als zeeman geweest.
24 juni Juva km.: 1684
Vandaag gereden: 173 km!
Het was een lekkere tocht. Ik ben tot 9 uur doorgefietst. Ik had er echt weer eens zin in na dat uitstapje van vier dagen naar Rusland. Morgen waarschijnlijk naar Kuopio. Plannen: in Finland veel meer fietsen dan de bedoeling was.
Hoe noordelijker je in Finland komt, hoe geriefelijker de w.c. Met w.c. bedoel ik hier de houten; een bank met een gat er in en een deksel daar op. Als je het waagt om de deksel op te lichten, kijk je in een gapende diepte met een maar beter niet te beschrijven bodem. In Snappertuna zaten twee gaten in de bank. Misschien is zo'n instelling te betitelen als een plee-jumeaux. Maar het sanitaire huis in Juva heeft vijf gaten en de ruimte is een zaal te noemen. Er zijn drie grote gaten en twee kleine, terwijl de zittingen voor de kleine lager zijn. Dus geschikt voor een gezin met één groot kind en twee kleine kinderen.
25 juni Kuopio km.: 1810
Vandaag gereden: 126 km.
Het was weer een aardige tocht. In Kuopio heb ik een Duitser getroffen; Bier getrunken. Hij is als zeeman overal in de wereld geweest.
26 juni Laakajärvi km.: 1943
Vandaag gereden: 133 km.
Vannacht slaap ik niet in een jeugdherberg, maar bij mensen thuis. Het ging allemaal wat vreemd: ik heb alleen nog maar twee meisjes gezien, waarvan er één heel gebrekkig Engels sprak.
"Kan ik slapen?" wijzend naar een schuur.
"Even vragen".
Ze komt terug met de mededeling dat ik binnen kan slapen. Geweldig! Ik heb hier een ruime kamer en in allerijl werd er een bed opgemaakt. "Kiitos, kiitos". Maar de meisjes zijn zo verlegen, dat er eigenlijk niet mee te praten valt. (Nou ja, gebaren maken en Engels haspelen). Verder heb ik nog geen enkele huisgenoot gezien, maar wel horen spreken.
Het werd later toch nog gezellig: een jongeman kwam binnen en vroeg in gebrekkig Duits of ik koffie wilde. Nou, graag natuurlijk, alleen al om wat kontakt te krijgen. We zaten aan een tafel met vijf personen: een vrouw, de twee meisjes en de jongeman. Later heb ik nog t.v. gekeken. Er was een Engelse film voor.
27 juni Puolanka km.: 2103
Vandaag gereden: 160 km.
Deze nacht slaap ik in een lege kamer van een huis, waar, voor zover ik het heb kunnen bekijken, twee vrouwen van een jaar of zestig wonen. Ze zijn erg vriendelijk, maar oh, die taalbarriëre! communicatie was vrijwel niet mogelijk. Maar aan gastvrijheid ontbrak het weer niet: een rijke broodmaaltijd werd me voorgeschoteld met een pot koffie. Ik kan me wassen in de sauna. Maar zodra ik na m'n zoveelste koffie in m'n kamer stapte: klik - deur op slot. Ik zit dus mooi opgesloten. Voor twee eenzame vrouwen met een zwerver in huis is dat natuurlijk ook wel voor te stellen. Maar ik moet zo nodig! Nou ja, morgen zien we wel weer. Ik hoop alleen dat ze niet te laat opstaan.
De Finse sauna's zijn altijd buitenshuis, in een apart hokje. Vaak zijn ze aan de rand van een meer gebouwd, met een steigertje er bij, zodat men gelijk vanuit de sauna in het water kan duiken. Dat is namelijk het laatste onderdeel van een saunabad. Soms zie je dan in de hete zon een huisje, waarvan de schoorsteen rookt: een sauna, in gebruik.
Vandaag heb ik trouwens een prachtige tocht gehad, met veel vergezichten. Hoe noordelijker, hoe meer het landschap overgaat naar een toendra: er zijn minder bossen en de bomen zijn lager. Na veel gereken heb ik gister een stout plan gekregen: het einddoel van de reis wordt Rovaniemi, dat is de hoofdstad van Fins Lapland en ligt aan de poolcirkel.
Finse meren slechte wegen
28 juni Yli-Siurva km.: 2237
Vandaag gereden: 134 km. De fietstocht vandaag was niet zo bijzonder.
Na Kuopio slaap ik voor de derde achtereenvolgende keer bij mensen thuis. Men is vreselijk vriendelijk. De taal-barriëre is alleen weer hét vervelende punt.
Maar: bij de buren logeerde een echtpaar uit Helsinki en die werden direkt aangerukt omdat de vrouw Zweeds sprak. En hoe weinig ik ook Zweeds spreek, het is net alsof iemand je in je moedertaal aanspreekt, tussen al dat onverstaanbare Fins. We hebben heerlijk geconverseerd. Ik slaap op een bank in de sauna.
In Noord Scandinavië is een weelderige insektenfauna. Ik heb al ontelbaar soorten insekten gezien. Vele kwamen me helemaal onbekend voor. Spinnen heb ik nog weinig gezien, maar wel heel veel mieren. Kanjers soms. En dan de muskieten: als ik even stil sta, hangt er meteen een wolk van die dingen om je heen. Ik heb een muggestift gekocht en als ik me "ingestift" heb, blijven ze wel om je heen zwermen, maar ze landen niet en stichten aldus ook geen onheil aan.
Dit is mijn derde overnachting in de provincie Oulun-lääni Ik zit nu vlak bij de grens met Laapi-lääni, =Lapland. Tot nu toe heb ik twee rendieren gezien; mij is beloofd dat ik er in Lapland nog vele zal zien. Hier in het noorden van Finland wonen maar weinig mensen. Soms moet ik uren fietsen voordat ik een gehuchtje tegenkom. Tegen de tijd dat mijn waterfles leeg raakt, moet ik uitzien naar een boerderij om hem te vullen. Ik kom dus weinig mensen tegen en de bevolking komt heel weinig een mens tegen zoals ik: een buitenlander op de fiets. 1k voel me dan ook een bezienswaardigheid en begin dat wel eens hinderlijk te vinden. Vooral kinderen rennen naar de kant van de weg als ze me zien aankomen en schreeuwen en zwaaien alsof de Tour de France langs komt. Ik heb wel eens het gevoel dat ze me uitlachen.
Morgen naar Rovaniemi en dan hoop ik overmorgen de Zweedse grens te bereiken. Dan heb ik nog zo'n dikke 2000 km voor de boeg om thuis te komen. Ik denk dat ik daar ongeveer 2½ week over doe.
29 juni Rovaniemi km.: 2377
Vandaag gereden: 140 km.
Vanmorgen werd ik al vroeg gewekt met de vraag of ik koffie wilde. Koffie sla ik nooit af. Al met al ben ik vroeg vertrokken en om 4 uur was ik al in Rovaniemi. Wind-mee en het was een heerlijke tocht. Kaartlezen was niet noodzakelijk: de boerderij lag aan weg nr. 78 en die gaat naar Rovaniemi. Eén plaatsje ben ik onderweg tegengekomen en een paar gehuchtjes. In Rovaniemi heb ik weer eens lekker kunnen eten. Toen ben ik naar de camping gegaan, om met de eerste de beste Nederlander die onder m'n ogen kwam een praatje te maken. En dat werd dan een jonge vent, die in z'n eentje op de motor naar de Noordkaap "gekacheld" was. Ook hij had wel behoefte aan een Nederlands babbeltje.
Morgen zal ik de Napapiiri overschrijden, de Poolcirkel. Die ligt 8 km boven Rovaniemi. Rond de middag zal ik dan op m'n verste punt beland zijn, want in de middag wil ik afbuigen naar het zuidwesten, richting Zweden.
Lapland boven de poolcirkel
Wat het eten betreft blijft Finland voor mij het land van de "Baari's". Een baari is een goedkoop zelfbedieningsrestaurant. Ze zijn stuk voor stuk modern ingericht. In iedere, wat grotere plaats vind je er wel een. Ze zijn, zoals ik al zei: goedkoop.
30 juni Övertorneå (Zweden) km.: 2504
Vandaag gereden: 127 km. Ik heb een erg zware tocht gehad. Er staat een harde zuidwestenwind, waar ik tegenin moest. Geen prettige tocht.
